maandag 4 december 2017

De show van l.o.

Marte van de Wouw heeft samen met H2D een show voorbereid bestaande uit oefeningen op de mat, acrogym en dans.



Tevoren samen alles bedacht, daarna fanatiek geoefend en tenslotte is daar de uitvoering. Prachtig!

vrijdag 1 december 2017

Gewoon, Bildung in de klas

In het vaktijdschrift Van 12 tot 18 staat in de serie Bildung  per maand steeds een boeiende uitspraak over onderwijs centraal. De uitspraak is afkomstig uit de Bildungkalender en wordt toegelicht door de schrijver van weer een andere uitspraak.

In december is het de beurt aan Cobine Ramaekers, leerlingcoördinator 1 en 2 havo en lerares geschiedenis. Ze heeft gekozen voor de bijdrage van Jantiena Bakker, directeur op basisschool de Klinkers in Tilburg


De bijdrage van Jantiena Bakker

‘David Bowie is making himself up’
Bron: tentoonstelling ‘Bowie is’, Groninger museum , 11 december 2015 t/m 10 april 2016



Bowie was voor mij een inspirerende kunstenaar. Hij creëerde continue het personage dat hij wilde zijn door het heruitvinden van identiteitsbeelden. Een prachtig voorbeeld hoe creativiteit zorgt voor persoonsvorming.
Creativiteit als onderdeel van de 21e eeuwse vaardigheden draagt niet alleen bij aan ideeën buiten jezelf maar ook aan ideeën over jezelf.  Chang geeft in  haar TED-talk ‘How to make hard choices’  aan dat het creëren van gewenste beelden over jezelf en daar keuzes op baseren, zorgt voor het auteur worden van je eigen leven. In het onderwijs kan het accent verschuiven van aansluiten bij al aanwezige competenties en talenten naar beeldvorming van wie een leerling wil zijn.

Bij ontwikkeling van de benodigde creativiteit wordt door de leerling risico’s genomen waardoor de ideale leeromgeving veilig is: met minder tijdsdruk, weinig sociale vergelijking en waar beoordeling niet centraal staat.  Autonomie is het toverwoord. De leraar heeft in die leeromgeving inzicht in hoe de creativiteit van elke leerling gestimuleerd kan worden en is zelf een creatief rolmodel. De directeur stimuleert dat. Dus voor alle betrokkenen geldt:
‘Turn and face the strange.
Ch-ch-changes. Just gonna have to be a different man.’ (Changes, Bowie, 1971)



Cobine Ramaekers over de bijdrage van Jantiena Bakker

‘Creativiteit zorgt voor persoonsvorming’, zo schrijft Jantiena Bakker.

Op school leren jongeren met en van hun medeleerlingen en leraren. Samenwerken, plannen, conflicten oplossen en vragen beantwoorden zorgen dat leerlingen al doende empathie, autonomie en motivatie ontwikkelen (Joep Dohmen, VTTA, september 2017). De klas vormt de veilige, kleine gemeenschap waarin je fouten mag maken. Moét maken zelfs, om te kunnen groeien.

Empathie en wederzijdse betrokkenheid stimuleer je door bijvoorbeeld gastdocenten uit te nodigen en te laten vertellen over hun jeugd, hun leven. De leerling zoekt symbolen die de hoogtepunten en dieptepunten uit deze levens voorstellen door iets te maken, een object, iets tastbaars.
De leerling leert zich te verplaatsen in anderen door brieven te schijven naar studenten van weleer die onmogelijke keuzes moesten maken tijdens WOII. Kiezen voor jezelf en je familie in gevaar brengen? Wat is in jouw leven belangrijk, wat denk je dat jij zou doen en waarom?

Stelling nemen lijkt eenvoudig, maar kan alleen wanneer je anderen om je heen hebt om je aan te spiegelen. Kinderen leren zo autonoom denken en een eigen kijk op het leven en op zichzelf te krijgen. Een leerling luistert naar anderen, probeert zich in hen te verplaatsen en vervolgens vraagt hij zich af welke plek hij in het geheel inneemt.

Maakeducatie is een vorm van leren die de creativiteit van kinderen stimuleert. Door verwondering, onderzoek, experimenteren en fantaseren leert de leerling zichzelf en zijn omgeving kennen. Samen eenmaal bezig komt het leren haast vanzelf
Een nieuw product bedenken, hulp vragen, omgaan met tegenslag: de leerling weet wat hij wil en waar hij voor gaat, is gemotiveerd en gaat net zo lang door tot het goed is. Hij is eigenaar van zijn eigen leerproces.
Dit ontwerpend leren doet een beroep op empathie, autonomie en motivatie en vormt een brug tussen wat je al wist en wat je  gaat ontdekken. Het helpt je je als persoon te vormen.
‘Turn and face the strange’. ( Changes, David Bowie 1971)



De bijdrage van Cobine Ramaekers zelf

‘Eens in het leven moet een mens zijn houding bepalen.
Als hij dat niet doet, zal er niets van hem terecht komen.’
Pramoedya Ananta Toer (1925- 2006)
Indonesisch schrijver en activist

Bron:  P.A. Toer (2008). Aarde der mensen. Uitgeverij De Geus, Breda.

‘Ontwerp een nieuw WOII monument, bepaal welke gebeurtenis je wilt herdenken en vertel me waarom juist deze  gebeurtenis herdacht moet worden.’ Met deze opdracht laat ik leerlingen uit 3 havo ervaren wat het belang van herdenken is. Mijn rol bestaat uit vertellen en uitleggen, maar vooral uit vragen stellen: wat vind jij en waarom vind je dat? Wie heeft je tot deze beslissing gebracht? Wat geeft je het gevoel dat dit belangrijk is en herdacht moet worden?
Leerlingen doen  onderzoek naar bestaande monumenten om de drijfveren van bedenkers en makers te achterhalen. Leerlingen ontwerpen zo vanuit hun emotie een monument in plaats van op basis van droge, soms zakelijke lesstof.
Ze luisteren naar verhalen van gastsprekers die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, van  joods kind in de Hollandse Schouwburg tot het  buitenkampkind op Java: schakels tussen heden en verleden. Leerlingen leren zo mensen uit andere tijden en culturen te begrijpen en worden zich bewust van hun eigen standplaatsgebondenheid. Ideeën worden bijgesteld, ontwerpen kritisch doorgesproken en standpunten verdedigd.
In alle vrijheid leren deze leerlingen hun mening te uiten, deze te beargumenteren en tegen het licht van de geschiedenis te houden. Ze zijn bezig hun houding te bepalen: zij leren.